خلاصه: در این مقاله یک مطالعه مقایسه ای در تجزیه و تحلیل عملکرد موتور BLDC ارائه شده است. مدل ریاضی از موتور BLDC توسعه داده شده است و از این برای بررسی عملکرد کنترلر استفاده می شود. در ابتدا یک کنترل کننده PI برای کنترل سرعت موتور BLDC داده شده، توسعه یافته است. سپس یک کنترل مبتنی بر منطق فازی توسعه داده شده است. از طریق شبیه سازی گسترده مشاهده می شود که عملکرد کنترل کننده منطق فازی کمی بهتر از کنترل کننده PI می باشد.
کلید واژه ها: مدل سازی، طرح کنترل، PI، فازی
- مقدمه:
موتور (BLDC) DC بدون جاروبک به طور گسترده ای در بسیاری از برنامه های کاربردی از قبیل خودرو، کامپیوتر، صنعتی، هوا فضا و غیره استفاده می شوند. موتور های BLDC دارای مزایای متعددی نسبت به موتور های DC دارای جاروبک هستند. با توجه به حذف کموتاتور(الت تغییردهنده جهت برق) مکانیکی آنها به تعمیر و نگهداری کم تری نیاز دارند و آنها یک چگالی توان بالا دارند که آنها را برای گشتاور بالا برای برنامه های کاربردی نسبت وزن ایده آل میسازد. در مقایسه با ماشین های القایی، آنها اینرسی پایین تری دارند که امکان پاسخ دینامیکی سریع تر به دستورات مرجع را موجب می شود. همچنین، آنها با توجه به آهنرباهای دائمی منجر به زیان روتور(چرخانه) تقریبا صفر کارآمد تر هستند. با توجه به محاسن زیاد این موتور مدل سازی به منظور بهبود عملکرد سیستم انجام داده شده است. مدل سازی موتور BLDC با استفاده از هر طرح کنترل خاص در انجام مطالعات شبیه سازی جامع و پیاده سازی عملی بیشتر مفید است. محیط نرم افزار SIMULINK و MATLAB رفتار دقیق از سیستم در واقعیت را نمایش می دهد. در این مقاله یک مطالعه مقایسه ای بر روی کنترل سرعت موتور DC بدون جاروبک انجام شده است . مدل ریاضی از موتور BLDC توسعه داده شده است واز آن برای بررسی عملکرد کنترلر استفاده می شود. یک کنترل کننده PI برای کنترل سرعت از موتور BLDC توسعه یافته است ، هنماطور که یک کنترل کننده منطق فازی برای همان توسعه یافته است. از طریق شبیه سازی گسترده مشاهده می شود که عملکرد طرح کنترل منطق فازی بهتر از طرح کنترل PI است. شبیه سازی های مختلف و نتایج تجربی ارائه شده اند و ملاحظات نظری توسط شبیه سازی تایید شده است.
- مدل سازی موتور BLDC
موتور BLDC که در این مقاله شبیه سازی شده است یک موتور سه فازِ چهار قطب است. یک ماشین سنکرون با روتور(چرخانه) آهنربای دائمی می تواند به عنوان موتور BLDC در نظر گرفته شود و تنها تفاوت ساخت و ساز روتور ميباشد که با توجه به تغيير ویژگی های پویاي ماشين و منبع ولتاژ سه فاز براي تغذیه موتور است. موج چهار سینوسی لزوما به عنوان منبع مورد استفاده قرار نميگيرد و شکل موج دیگر نیز می تواند مورد استفاده قرار گیرد اما نباید از حداکثر محدودیت های ولتاژ تجاوزکند.
مهندس مهدی حسامی نیا